اين روستا در دهستان امامزاده
عبدالله، بخش فريدونكنار، شهرستان بابلسر واقع ميباشد. فاصله آن تا مركز شهرستان
بابلسر حدود 18 كيلومتر ميباشد.
روستا با
مردماني سختكوش و تلاشگر كه اكثر آنها به شغل كشاورزي مشغول بوده
و در فصل زمستان نيز به صيد پرندگان
وحشي مانند مرغابي،چهارتايي، چنگر ميپردازند
در پاليلم و دشتهاي اطراف آن پرنده
نادري به نام درناي سيبري در فصل زمستان از منطقه سيبري به اين دشتهاي ازباران و
تالاب فريدونكنار كوچ و مدتي زيست مي كنند. به گفته بعضي از اهالي ازباران اين
پرنده سفيد يعني درناي سيبري حدود 30 الي 40 روز در اين تالابها زيست و گاهي
پرواز ميكند به طرف تالاب فريدونكنار ميروند و در آنجا ميمانند و به چرا و
خوردن غذا مشغول ميشوند.
درناها از قديميترين گونههاي
پرندگان دنيا هستند كه عليرغم تهديدهاي انساني، تالاب بينالمللي فريدونكنار محل
امني براي زندگي آنهاست. درناي سيبري سومين گونه ناياب بعد از درناهاي فريادكش و
تاجقرمز است كه بر اساس ارزيابي كارشناسان محيط زيست دنيا بعنوان گونههاي در
معرض خطر طبقهبندي شده است. درناي سيبري از سه جمعيت تشكيل شده است.
جمعيت شرقي اين پرندگان شامل 3000
قطعه است كه در درياچه پويانگ در جنوب چين زمستان گذراني ميكنند.
جمعيت مركزي اين پرندگان شامل 1 تا 3
قطعه بود كه در پارك ملي كئولادو در شمال غربي هندوستان زمستانگذراني ميكردند كه
نسل آنها منقرض شده است.
جمعيت غربي اين پرنده نادر و زيبا
شامل سه قطعه (در سال 83) بوده كه مسيري 3700 مايلي را براي رسيدن به منطقه
زمستانگذراني در تالاب فريدونكنار طي ميكنند و در طي اين مسير در تالابهاي
نارزوم قزاقستان و ذخيرهگاه طبيعي آستاراخان روسيه در دهانه رودخانه ولگا استراحت
ميكنند.
درناها پرندگاني تكهمسرند و تا پايان
عمر با يك نر يا ماده زندگي ميكنند. معمولاً دو عدد تخم ميگذارند كه عموماً تنها
يك جوجه بزرگ شده، به مرحله پر و بال در آوردن ميرسند. به همين دليل است كه احياي
نسل اين گونه درنا بسيار دشوار است و در هر دوره زاد و ولد، فقط يك جوجه به نسلشان
اضافه ميشود(طبق نظر كارشناسان) زمينهاي كشتشده و تالابي و همچنين درياچههاي
داراي پوشش خوب گياهي و مناطق وسيع كمعمق آب شيرين با ميدان ديد خوب از زيستگاههاي
مناسب اين پرنده محسوب ميشود. آشيانهسازي را عمدتاً در لجنزار، باتلاق و ديگر
انواع تالابها انجام ميدهند.
درناهاي سيبري در مناطق باز و مرتفع
خشك و تالابي، معمولاً از ريشههاي گياهي و غدهها، قورباغهها، حلزونها، كرمها،
دانهها، ميوههاي كوچك و در منطقه فريدونكنار از ريشه گياهي بنام اويار سلام كه
به زبان محلي چوار ناميده ميشود، تغذيه ميكنند.
جديترين خطري كه اين پرندگان نادر در
مسير پرواز به ايران با آن مواجه هستند، شكار غيرمجاز در طول مسير مهاجرت خارج از
ايران ميباشد.
درناها در طبيعت بطور متوسط 35 سال و
در اسارت 70 سال عمر ميكنند.
مردم روستاي ازباران در ۶ماه دوم سال به صورت حرفهاي به شكار پرندگان وحشي ميپردازند. صيد
پرندگان وحشي به سه طريق صورت ميگيرد.
1- دُوما يا دامگاه 2-
دُمرا يا گِذر 3- شبدُم
يكي از اهالي محل، كه هم كشاورز بوده و هم به صيد
پرندگان وحشي ميپردازد، اين چنين ميگويد:
در روستاي ازباران يك محلي به نام
پاليلم وجود دارد كه دور تا دور آن را درختان بزرگ احاطه كرده كه وسعت پاليلم
حدود 33 هكتار ميباشد كه هم در فصل زراعي در آن به كشت برنج ميپردازند و هم در
فصل زمستان وقتي پرندگان وحشي به اين منطقه كوچ ميكنند در آن به شكار اين پرندگان
مشغول ميشوند.
پاليلم محل تجمع پرندگاني مثل مرغابيهاي
وحشي، چهارتايي، غازها و بعضي از قوهاي سفيد همچنين يك پرنده نادر بنام درناي
سيبري نيز ميباشد.
1- دُوما يا دامگاه:
در اوايل زمستان محل مورد نظر يعني
پاليلِم، بوسيله صيادان به طور كامل براي صيد پرندگان مهيا ميشود. در مرحله اول
صيادان اين محل را به اصطلاح محلي اَنجِم ميكنند. يعني جاهايي را براي اردكهاي
تربيتشده آماده و درست ميكنند. كه به آن اهالي محل دُوما چال ميگويند. در اين
قسمت آلاچيق يا به اصطلاح محليها كيمههايي وجود دارد و روش كار به اين صورت ميباشد
كه اردكهاي محلي (اردك رشتي) تربيتشده مرغابيهاي وحشي را گمراه ميكنند. آنها
را به داخل دُوماچال ميكشانند و صيادان بوسيله تورهايي كه از قبل آماده دارند صيد
ميكنند.
صيادان با ايجاد ديواره تونلي كه
اساساً با نيهاي محلي درست ميشود كه به آن كِرس نيز گفته ميشود، 4 الي 5 اردك
محلي تربيت شده را داخل اين تونلها قرار ميدهند، اردكهاي تربيتشده ميروند به
داخل پاليلم، در هنگام برگشت مرغابيهاي وحشي كه همراه آنها برميگردند و وقتي
وارد اين تونلها ميشوند هنگامي كه اين اردكهاي محلي و مرغابيهاي وحشي همگي به
طور كامل وارد به اين تونلها يا كرسها شدند صيادان با قرار دادن يك پنجره آهني
يا چوبي در قسمت ورودي آنها ديگر راهي براي برگشت آنها وجود ندارد از طرفي كه قسمت
هوايي هم بوسيله تورهايي (نامرئي) پوشانده ميشود و از اين طريق از فرار آنها و
پرواز به سوي آسمان جلوگيري ميكنند. به اين طريق اسير صيادان ميشوند.
معمولاً زمان صيد اين روش هنگام طلوع
آفتاب شروع ميشود و تا هنگام غروب آفتاب تمام ميشود.
2- دُمرا يا
گِذر:
يكي از روشهاي صيد پرندگان وحشي ميباشد.
در زمانهاي قديم حدود 30 الي 50 سال قبل، در اين مناطق درختاني با ارتفاع 30 متر
وجود داشت كه صيادان يك طرف تور صيد را به يك درخت بلند و طرف ديگر تور را به درخت
ديگر ميبستند كه از يكي به عنوان دستار و از ديگري به عنوان اشكار استفاده ميكردند
اما امروزه ديگر از اين درختان خيليبلند خبري نيست. بنابراين صيادان با درست كردن
دكلهايي به ارتفاع 30 متر كار همان درختان را انجام ميدهند. وقتي كه پرندگان
وحشي در داخل پاليلم هستند ميخواهند به دشتهاي اطراف پرواز كنند مجبور هستند كه
از بالاي اين درختان به پرواز درآيند. در نتيجه اسير اين دامها ميشوند. موقع
شكار معمولاً غروب آفتاب يا صبحگاه قبل از طلوع آفتاب صورت ميگيرد.
3- شبدُم:
در اين روش صيد، صيادان شبها،
معمولاً بعد از خوردن شام وقتي كه ماه در آسمان است، مرغابيهاي وحشي كه در قسمت
صيدگاه ميآيند اسير دام صيادان ميشوند.
زندگی باید کرد...